Skrzynie biegów BMW: manuale Getrag i automaty ZF
Przegląd skrzyń biegów w klasycznych BMW: manualne Getrag, automaty ZF 4HP–8HP, SMG i dyferencjały. Co siedzi pod którym modelem i czego szukać.
Skrzynia biegów w BMW jest tak samo częścią charakteru auta jak silnik. Tylna oś, wzdłużnie ustawiony napęd i wybór między precyzyjnym manualem a kulturalnym automatem decydują o tym, jak się jeździ youngtimerem z Monachium. Ten przewodnik porządkuje, co montowano w klasycznych modelach i na co zwrócić uwagę przy zakupie.
Manualne skrzynie Getrag i ZF #
Przez dekady BMW korzystało głównie z manuali Getraga, posiłkując się też jednostkami ZF. W modelach z lat 80. i 90. dominowały 5-biegowe skrzynie z rodziny Getrag 260, montowane między innymi w E30 i E34 . Mocniejsze wersje dostawały solidniejsze obudowy dopasowane do momentu rzędowych szóstek i widlastych ósemek.
Przełomem był 6-biegowy Getrag 420G, zaprojektowany do longitudinalnego napędu i momentu do około 500 Nm. Trafił pod modele V8 (540i, 740i, 840i), pod Z8, a także pod kolejne generacje M: M5 E34 z S38, M3 E36 z S50 i M3 w E46 z silnikiem S54 . To skrzynia, którą fani cenią za wytrzymałość i potencjał przy modyfikacjach.
| Skrzynia | Typ | Przykładowe zastosowania |
|---|---|---|
| Getrag 260 | 5-bieg manual | E30 325i, E34 525i/535i |
| Getrag 420G | 6-bieg manual | E39 540i/M5, E46 M3, Z8 |
| ZF S5D | 5-bieg manual | szóstki E36, E39, E46 |
Automaty ZF: od 4HP do 8HP #
Stronę automatyczną BMW oddało w ręce ZF. Starsze modele jeździły na 4-biegowym 4HP, później pojawiły się 5-biegowe 5HP (m.in. w E39 i E46 ) oraz 6-biegowe 6HP, montowane od początku lat 2000 w E60 i E90 . W 2009 roku ZF zastąpiło 6HP konstrukcją 8HP, która zadebiutowała w 7 Series F01.
Wspólny mianownik tych automatów to jakość przekładni planetarnej i czułość na obsługę. Olej trzeba wymieniać co 60–100 tys. km mimo fabrycznego określenia „lifetime”. Zadbany 5HP czy 6HP potrafi przejechać dystans porównywalny z manualem.
SMG i przekładnie sportowe #
Osobny rozdział to SMG — zautomatyzowany manual ze sprzęgłem sterowanym hydraulicznie. SMG II napędzał M3 E46 , a SMG III trafił do M5 E60 z silnikiem S85 . Daje błyskawiczne zmiany przełożeń kosztem komfortu na małych prędkościach i wymaga sprawnej hydrauliki.
Dyferencjał i przełożenie tylnego mostu #
O charakterze napędu decyduje też tylny mост. Krótsze przełożenie poprawia przyspieszenie, dłuższe obniża obroty na autostradzie. Mechanizm różnicowy o zwiększonym tarciu (LSD) wyraźnie pomaga przy dynamicznej jeździe tylnonapędowym BMW. Zestawienie dostępnych przełożeń znajdziesz we wpisie tabela dyferencjałów E36 .
