BMW M5 E34: ręcznie budowany super-sedan

BMW M5 E34 to super-sedan produkowany ręcznie w centrum BMW M w Garching od 1988 do 1995 roku, wyposażony w silnik S38 o mocy od 315 do 340 KM. Model łączył luksusowy charakter standardowego BMW E34 z napędem wywodzącym się bezpośrednio z supersamochodu BMW M1. Wersja Touring, zbudowana w zaledwie 891 egzemplarzach, do dziś pozostaje pierwszym i jedynym ręcznie budowanym kombi w historii działu BMW M .

Silnik S38 — rodowód z M1 #

Serce E34 M5 to rzędowa szóstka S38, będąca bezpośrednim potomkiem jednostki M88 montowanej w supercaru BMW M1. Blok cylindrów zachował aluminiową głowicę 24-zaworową z dwoma wałkami rozrządu w głowicy (DOHC), indywidualnym wtryskiem paliwa Bosch Motronic i wałkami krzywkowymi o sportowym profilu wzniosu.

Pierwsza odmiana, S38B36, miała pojemność 3 535 cm³ i osiągała 315 KM przy 6 900 rpm. Oznaczenie “B36” w nazwie kodowej odnosi się do serii konstrukcyjnej, nie do pojemności w litrach. Moment obrotowy wynosił 360 Nm przy 4 750 rpm, co dawało przyjazny charakter poniżej strefy sportowej i wyraźnie rosnącą intensywność powyżej 4 000 rpm.

Inżynierowie BMW M zmodyfikowali rozrząd i układ wydechowy względem M88, by spełnić normy emisji i wymogi kultury pracy w samochodzie luksusowym, ale filozofia silnika pozostała niezmieniona: wysoko obrotowy, chętny do kręcenia agregat bez turbosprężarki. Każdy silnik S38 składał jeden technik i opuszczał fabrykę z plakietką z jego nazwiskiem.

Dane techniczne #

Szczegółowe dane modelu bazowego zawiera wpis BMW E34 dane techniczne .

Ewolucja: od 3.5 do 3.8 litra #

W roku modelowym 1992 jednostka S38B36 ustąpiła miejsca S38B38 o pojemności 3 795 cm³. Większą objętość skokową uzyskano przez wydłużenie skoku tłoka przy zachowaniu tej samej średnicy cylindra. Moc wzrosła do 340 KM, moment obrotowy do 400 Nm, a czas 0-100 km/h skrócił się do ok. 5,9 sekundy.

Zmiana skrzyni biegów nastąpiła później: aż do maja 1994 roku M5 E34 otrzymywał pięciobiegowy Getrag 280/5 z przełożeniem końcowym 3,91:1. Dopiero od maja 1994 roku montowano sześciobiegowy Getrag Type D z przełożeniem końcowym 3,23:1, który poprawiał ekonomikę jazdy na trasie i dawał dodatkowy bieg jako szóstą “overdrive”. Wszystkie egzemplarze wyposażono standardowo w mechaniczny dyferencjał o blokadzie do 25 procent.

Jednocześnie z aktualizacją silnikową wprowadzono adaptacyjne zawieszenie M (Adaptive M Suspension), które elektronicznie dobierało tłumienie w zależności od prędkości, wejścia kierowcą i obciążeń bocznych. Była to wówczas technologia dostępna tylko w nielicznych samochodach produkcyjnych.

Zawieszenie i podwozie #

Podwozie E34 M5 bazuje na układzie standardowej Serii 5 E34, jednak dział BMW M wprowadził szereg modyfikacji. Z przodu pracują kolumny MacPhersona, z tyłu wahacze półwleczone (semi-trailing arm) ze wzmocnionymi punktami mocowania. Tor i rozstaw osi regulowano niezależnie dla M5, uzyskując lepszą geometrię przy sportowym prowadzeniu.

Hamulce to wentylowane tarcze na wszystkich kołach, wspomagane przez ABS jako wyposażenie standardowe od początku produkcji. Od 1992 roku kierowca mógł liczyć na poduszkę powietrzną.

Felgi zmieniały się kilkakrotnie w cyklu produkcyjnym: w latach 1988-1992 montowano 17-calowe trójczęściowe obręcze M-System (Style 20), od 1992 roku M-System II o charakterystycznym wzorze szprych przypominającym gwiazdki rzucane (stąd nieoficjalna nazwa “throwing stars”), a od maja 1994 roku 18-calowe M Parallel (Style 37). Szeroki próg ze zintegrowanym spojlerem i czterorurowy wydech dopełniały dyskretnej identyfikacji wizualnej.

Wersja Touring #

Najrzadsza odmiana E34 M5 to Touring, produkowany od 1992 do 1995 roku w nakładzie dokładnie 891 egzemplarzy. BMW M Touring był pierwszym kombi w historii działu M i zarazem ostatnim ręcznie zbudowanym samochodem marki BMW M.

Technicznie Touring używał silnika S38B38 (340 KM) i dzielił z sedanem skrzynię biegów, dyferencjał i zawieszenie. Karoseria kombi zwiększała masę własną do ok. 1 760 kg, co przekładało się na czas 0-100 km/h zbliżony do ok. 6,0 sekundy. Ogranicznik prędkości zatrzymywał wskazówkę prędkościomierza przy 250 km/h.

Na zewnątrz Touring nie różnił się od sedana bardziej niż standardowy E34 Touring od E34 sedan: szersze progi, czterorurowy wydech i felgi M-System II stanowiły jedyne wskazówki dla wtajemniczonych. Przestrzeń bagażnika z rozłożonymi siedzeniami tylnymi przekraczała 1 700 litrów. Dziś ceny dobrze zachowanych egzemplarzy Touring regularnie przekraczają trzykrotność wartości porównywalnego sedana.

Wnętrze i wyposażenie #

Kabina E34 M5 łączyła sportowe akcenty z wyposażeniem godnym limuzyny klasy wyższej. Fotele sportowe z elektryczną regulacją i tapicerką Nappa Leather, skórzana kierownica M, wielofunkcyjny zegar i klimatyzacja automatyczna należały do wyposażenia standardowego. System audio Professional Line i elektrycznie sterowane szyby dookoła uzupełniały obraz auta, które nie wymagało żadnych kompromisów między sportem a komfortem.

Deski rozdzielcze i okładziny drzwi nie różniły się optycznie od standardowego E34, co było celowym wyborem: M5 miał wyglądać jak zwykłe auto. Jedynie ośmiocylindrowa tarcza zegarów z podziałką do 300 km/h i logo M na kierownicy dyskretnie sugerowały, że pod maską pracuje coś innego.

Produkcja i kolekcjonerstwo #

Łączna produkcja E34 M5 wyniosła ok. 12 254 egzemplarzy we wszystkich wersjach. Każdy opuszczał Garching z certyfikatem indywidualnego montażu.

E34 M5 zamknął pewien rozdział: następca, BMW E39 M5, przeszedł na silnik V8 S62. Tym samym E34 pozostaje ostatnim M5 z rzędową szóstką i ostatnim samochodem M produkowanym w całości ręcznie. Historia całej rodziny opisana jest w artykule BMW Seria 5 .

Zobacz też #

• BMW E34
• BMW E34 dane techniczne
• BMW Seria 5
• BMW M
• Silnik BMW S38
• BMW E39