BMW M3 E90/E92/E93: jedyne M3 z V8 S65
BMW M3 E90 sedan, E92 coupe, E93 kabrio (2007-2013): wolnossące V8 S65B40 420 KM, 8300 obr/min. Jedyna generacja M3 z V8 i bez turbodoładowania.
BMW M3 czwartej generacji to jedyna w historii linii, która dostała silnik V8. S65B40 — wolnossące V8 3999 cm³, 420 KM, redlinia na 8300 obr/min, indywidualne przepustnice dla każdego cylindra — był szczytowym wyrazem inżynierii BMW M przed erą turbodoładowania. Model produkowano od 2007 do 2013 roku w trzech wersjach nadwoziowych: sedan E90, coupe E92 i kabriolet E93. Łącznie z taśmy zjechało ponad 65 000 egzemplarzy wszystkich wariantów.
Geneza i projekt #
Kiedy BMW M projektowało następcę M3 E46 , Europa zaostrzała normy emisji i oczekiwania dotyczące zużycia paliwa. Inżynierowie z Garching stanęli przed wyborem: rozwinąć wolnossącego sześciocylindrowego S54, czy sięgnąć po coś nowego. BMW M wybrało V8 — jednostkę wywodzącą się z programu Formuły 1, zbliżoną koncepcyjnie do S85 stosowanego jednocześnie w M5/M6 E60.
S65B40 był mniejszy od S85 (4.0 vs 5.0 l), ale rozwiązania techniczne były podobne: V8 z kątem 90°, 32 zawory DOHC, indywidualne przepustnice i wysoka redlinia. BMW M zdecydowało się na V8, żeby odzwierciedlić rosnące ambicje generacji E9x i zaoferować silnik jakościowo inny od tego co M3 miał przez poprzednie dwie dekady.
Platforma E9x zapewniała szerszą karoserię niż E46, więcej miejsca z tyłu i bogatsza elektronikę. M3 E9x miał poszerzenia nadkoli (67 mm sumarycznie), aluminiową maskę, nowe progi, 4 końcówki wydechu. Pełna historia modelu bazowego dostępna jest we wpisie BMW E90 .
Silnik i osiągi #
| Wariant | Kod silnika | Układ | cm³ | Moc KM | 0-100 km/h | Vmax km/h |
|---|---|---|---|---|---|---|
| M3 Sedan (E90) | S65B40 | V8 | 3999 | 420 | ok. 4,6 s | 250 |
| M3 Coupe (E92) | S65B40 | V8 | 3999 | 420 | ok. 4,6 s | 250 |
| M3 Cabrio (E93) | S65B40 | V8 | 3999 | 420 | ok. 4,8 s | 250 |
| M3 GTS (E92) | S65B44 | V8 | 4361 | ok. 450 | ok. 4,4 s | 305 |
S65B40 obracał się do 8300 obr/min przy regularnej eksploatacji, z redliną na tej samej wysokości. Każdy z 8 cylindrów miał własną indywidualną przepustnicę — układ znany z S85, tutaj w wersji dla mniejszego silnika. Moment 400 Nm był dostępny od 3900 obr/min, ale charakter jednostki wyraźnie skłaniał do pracy w górnych rejestrach. Brzmiał jak nic innego w tej klasie: V8, wysoki obrotowy, bez turbinowego szumu.
GTS używał S65B44 — powiększonego przez zwiększenie skoku tłoka z 75,2 do 82 mm. Pojemność wzrosła do 4361 cm³, moc do ok. 450 PS (444 bhp przy 8300 obr/min). GTS był skonfigurowany jako auto torowe: bez tylnych siedzeń, z klatką bezpieczeństwa, fotelami wyścigowymi i masą ok. 1540 kg.
Technika #
Przez pierwsze dwa lata produkcji (2007-2008) jedyną skrzynią biegów była 6-biegowa manualna Getrag. W kwietniu 2008 roku BMW M dodało opcję 7-biegowego M-DCT (dual-clutch), które do końca produkcji wybierała większość klientów. M-DCT oferowało Launch Control i tryby jazdy od komfortowego do wyścigowego. SMG — znane z poprzednich generacji M3 — nie trafiło do E9x.
Zawieszenie: MacPherson z przodu z aluminiowymi ramionami, wielowahaczowe tylne. BMW M zastosowało elektronicznie sterowane amortyzatory EDC (opcja) i adaptowany układ kierowniczy Servotronic. Hamulce: tarcze 360 mm z 4-tłoczkowymi zaciskami z przodu, z tyłu 330 mm. Opcjonalnie dostępne hamulce karbono-ceramiczne BMW M CCB.
Mechanizm różnicowy tylnej osi: aktywny M Differential — elektrohydrauliczny LSD z możliwością 100% blokady przy intensywnym przyspieszaniu. System DSC z trybami MDM (M Dynamic Mode) i pełnym wyłączeniem.
Masa własna: sedan E90 ok. 1730 kg, coupe E92 ok. 1720 kg, kabrio E93 ok. 1900 kg. Przy 420 KM i tej masie proporcje były rozsądne, ale wyraźnie cięższe niż E46.
Wersje i produkcja #
M3 E9x produkowano w trzech wersjach nadwoziowych:
| Nadwozie | Kod | Lata | Ilość egz. |
|---|---|---|---|
| Sedan | E90 | 2007-2011 | 9 674 |
| Coupe | E92 | 2007-2013 | 40 092 |
| Kabriolet | E93 | 2008-2013 | 16 219 |
Sedan E90 zakończył produkcję jako pierwszy, w 2011 roku — BMW M zdecydowało się skupić moce produkcyjne na coupe i kabrio. Sedan jest dziś najmniej popularny wśród kupujących, przez co jest relatywnie niedoceniany.
Warianty specjalne:
- M3 GTS (2010-2011): 135 egzemplarzy, silnik S65B44 ok. 450 KM, wyłącznie DCT, tylko w Lime Rock Grey Metallic (producent nie oferował wyboru koloru). Cena w momencie sprzedaży: ok. 100 000 euro.
- M3 Frozen Edition (USA, 2011): M3 coupe z matowym lakierem Frozen Grey Metallic i Black Novillo leather, limitowany do 30 egzemplarzy.
- M3 CRT (M Carbon Racing Technology, 2011): sedan z karbonową karoserią (maska, dach, drzwi), masa 1580 kg, 450 KM z S65B44 jak w GTS, 67 egzemplarzy.
Na rynku wtórnym #
M3 E9x osiąga dziś bardzo zróżnicowane ceny. Coupe E92 z manualną i dobrą historią: ok. 100 000-160 000 zł. Sedan E90 z manualną: podobne widełki, mniej kupujących — możliwa lepsza cena względna. Kabrio E93 jest droższe ze względu na niższą podaż i ekstremalnie rzadką manualną skrzynię.
GTS to rynek kolekcjonerski: 135 egzemplarzy na świat, Lime Rock Grey bez alternatywy. Ceny przekraczają 350 000-500 000 zł za zadbane auta z dokumentacją. CRT — 67 sztuk — droższe proporcjonalnie.
Przed zakupem standardowego E9x sprawdź:
- HPFP (High Pressure Fuel Pump) — pompa wtrysku wysokiego ciśnienia w S65 miała problemy produkcyjne w wczesnych rocznikach. Wymiana kosztowna, ale działające HPFP jest sygnałem, że auto było serwisowane prawidłowo.
- Śruby głowicy — wczesne E9x z S65 mogą mieć niedokręcone śruby głowic, co manifestuje się wycieka oleju lub płynu chłodzącego. Retorking jest standardową procedurą.
- Korbowody przy tuningu — S65 w oryginalnej specyfikacji jest trwały. Przy chipie Stage 2+ korbowody są wrażliwym punktem.
- DCT vs manualna — DCT jest trwałe przy normalnej eksploatacji, ale wymaga regularnego serwisu. Manualna jest prostsza.
- Korozja — E9x jest nowszy niż E46, ale zadbanie o stan progów i nadkoli przy wyższych przebiegach nadal ma znaczenie.
