BMW E21 dane techniczne: silniki i osiągi
Pełne dane techniczne BMW E21 (1975-1983): tabela silników M10 i M20, wymiary, masa, pojemności, zawieszenie. Pierwsza Seria 3 w liczbach.
Dane techniczne BMW E21 obejmują pierwszą generację Serii 3, produkowaną jako dwudrzwiowy sedan tylnonapędowy od 1975 do 1983 roku. Model oferował silniki czterocylindrowe M10 i rzędowe szóstki M20 w przedziale mocy 90-143 KM, przy masie własnej nieprzekraczającej 1130 kg. Pełną historię modelu znajdziesz w artykule BMW E21 .
Silniki #
Gama napędowa E21 dzieli się na dwie rodziny. Czterocylindrowy M10 to klasyczna jednostka SOHC z żeliwnym blokiem, produkowana od początku lat 60., dostępna w pojemnościach 1,6; 1,8 i 2,0 litra. Wersje z literą “i” w nazwie korzystają z mechanicznego wtrysku Bosch K-Jetronic. Sześciocylindrowy M20 dołączył do gamy E21 w 1977 roku i otworzył nowy rozdział w historii Serii 3 — płynna, 143-konna 323i wyznaczała standard prowadzenia kompaktowych samochodów sportowych tamtej dekady.
| Wersja | Kod silnika | Układ | cm³ | Moc KM | Moment Nm | 0-100 s | Vmax km/h | Lata | Paliwo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 316 | M10B16 | R4 | 1573 | 90 | 130 | ok. 14,5 | 163 | 1980-1983 | benzyna |
| 318 | M10B18 | R4 | 1766 | 98 | 150 | ok. 13,0 | 172 | 1975-1980 | benzyna |
| 318i | M10B18 | R4 | 1766 | 105 | 153 | ok. 11,8 | 175 | 1980-1983 | benzyna |
| 320 | M10B20 | R4 | 1990 | 109 | 165 | ok. 11,5 | 182 | 1975-1977 | benzyna |
| 320i | M10B20 | R4 | 1990 | 125 | 167 | ok. 10,0 | 193 | 1975-1977 | benzyna |
| 320/6 | M20B20 | R6 | 1990 | 122 | 170 | ok. 10,5 | 185 | 1977-1982 | benzyna |
| 323i | M20B23 | R6 | 2315 | 143 | 200 | 8,5 | 200 | 1977-1982 | benzyna |
Wszystkie wersje łączono ze skrzynią manualną czterobiegową lub opcjonalnym automatem ZF trzybiegowym (Sportomatic). Modele z gaźnikiem (316, 318, 320, 320/6) korzystają z gaźników Weber lub Solex. 323i jako jedyna oferowała wspomaganie układu kierowniczego jako opcję. Wersja 320i i 320 były sprzedawane równolegle w latach 1975-1977, różniąc się wyłącznie systemem zasilania.
Wymiary i masa #
E21 produkowano wyłącznie jako dwudrzwiowy sedan. Sylwetka z klasyczną linią dachu, prostymi przetłoczeniami boków i wyodrębnionym kofrem wyznaczała styl Serii 3 przez dekadę.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Długość | 4355 mm |
| Szerokość | 1610 mm |
| Wysokość | 1380 mm |
| Rozstaw osi | 2563 mm |
| Masa własna | ok. 1010-1130 kg |
| Dopuszczalna masa całkowita | ok. 1470-1520 kg |
Nadwozie E21 jest o 78 mm dłuższe od poprzednika (E20/02), ale zachowuje kompaktowe wymiary typowe dla klasy. Rozstaw osi 2563 mm to o 50 mm więcej niż w 2002 — różnicę widać w przestrzeni dla tylnych pasażerów.
Pojemności #
| Element | Wartość |
|---|---|
| Zbiornik paliwa | 55 l |
| Bagażnik | ok. 390 l |
| Olej silnikowy R4 M10 | ok. 4,0 l |
| Olej silnikowy R6 M20 | ok. 5,0 l |
| Płyn chłodzący | ok. 6,0-6,5 l |
Bagażnik o pojemności 390 litrów mieści się w normie kompaktowych samochodów executive tamtej epoki. Otwór bagażnika jest stosunkowo wąski przez wymagania aerodynamiczne tylnej szyby, ale wnętrze jest kwadratowe i praktyczne.
Zawieszenie i hamulce #
Konfiguracja podwozia E21 to klasyczna formuła BMW z lat 70. Z przodu kolumny MacPherson z dolnymi wahaczami poprzecznymi i drążkiem stabilizatora, z tyłu ukośne wahacze (semi-trailing arms) na sprężynach śrubowych z hydraulicznymi amortyzatorami. Napęd idzie na tylną oś przez skrzynię biegów i wał kardana.
| Element | Specyfikacja |
|---|---|
| Zawieszenie przód | kolumny MacPherson, dolne wahacze poprzeczne, drążek stabilizatora |
| Zawieszenie tył | ukośne wahacze (semi-trailing arms), sprężyny śrubowe |
| Hamulce przód | tarcze (wszystkie wersje) |
| Hamulce tył | bębny (wszystkie wersje) |
| Układ kierowniczy | przekładnia zębatkowa, wspomaganie hydrauliczne (opcja 323i) |
| Napęd | tylny (RWD) |
| Opony 316 | 155 SR13 |
| Opony 318/318i/320 | 165 SR13 |
| Opony 320i/320/6 | 175/70 SR13 |
| Opony 323i | 195/70 HR13 |
Hamowanie w E21 opiera się na tarczach z przodu i bębnach z tyłu we wszystkich wersjach — tak samo jak w poprzedniku. Wentylowane tarcze przednie montowano fabrycznie tylko na 323i. Opcjonalny mechanizm różnicowy z ograniczonym poślizgiem (LSD) był dostępny dla 323i.
Zmiany w trakcie produkcji #
E21 przeszedł dwie istotne korekty w trakcie ośmioletniej produkcji, zmieniające zarówno gamę silnikową, jak i wygląd zewnętrzny.
Jesień 1977. Do gamy dołączyły modele z sześciocylindrowym M20: 320/6 zastąpiła czterocylindrową 320/320i, a nowością topową została 323i z silnikiem 2,3 litra. Jednocześnie BMW przeprojektowało drobne elementy zderzaków i listew bocznych. Wprowadzenie M20 oznaczało faktyczne podzielenie gamy na “podstawowe” czwórki i “sportowe” szóstki — podział, który utrzymał się przez wiele generacji.
Wrzesień 1980. Istotniejsza korekta zmieniła gamę od dołu i od góry. BMW dodało najtańszą wersję 316 z silnikiem 1,6 litra i zastąpiło gaźnikową 318 wtryskowymi modelem 318i. Przeprojektowano zderzaki — nowe gumowe wkładki boczne stały się charakterystycznym detalem późnych E21. Odświeżono także deskę rozdzielczą i tapicerki. Produkcję zakończono latem 1983 roku, gdy pełna oferta następnika E30 wchodziła do salonów na wszystkich rynkach.
